Συμβουλευτική Γονέων
Η συμβουλευτική γονέων είναι μια διαδικασία συνεργασίας ανάμεσα στους γονείς και έναν εκπαιδευμένο ψυχολόγο, με στόχο την υποστήριξη, την καθοδήγηση και την ενδυνάμωση των γονέων στον ρόλο τους.
Δεν έχει ως σκοπό να κρίνει ή να «διορθώσει» τον γονέα, αλλά να ενισχύσει την κατανόηση του παιδιού, των αναγκών του και της συμπεριφοράς του.
Στοχεύει στην πρόληψη, την ενίσχυση και ενδυνάμωση του γονεϊκού ρόλου και την καθοδήγηση των γονέων σε θέματα που αφορούν τα παιδιά τους και κατ’ επέκταση στην προστασία της ψυχικής υγείας της οικογένειας.
Συνήθεις θέματα που απασχολούν τους γονείς:
• Διαχείριση συναισθημάτων(φοβίες, θυμός)
• Αγχώδεις διαταραχές.
• Προβλήματα συμπεριφοράς και σχολικής προσαρμογής.
• Διαζύγιο-πένθος-αποχωρισμό.
• Σωματικές ασθένειες των παιδιών ή των γονέων.
• Διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας.
• Αναπτυξιακές διαταραχές.
• Επιθετικότητα.
Βασικά κομμάτια της συμβουλευτικής γονέων
1. Ενίσχυση της επικοινωνίας μέσα στην οικογένεια
Ένα βασικό κομμάτι της συμβουλευτικής γονέων είναι η ενίσχυση της επικοινωνίας μέσα στην οικογένεια. Οι γονείς μαθαίνουν πώς να εκφράζονται με μεγαλύτερη σαφήνεια, με τρόπους που μπορεί να κατανοήσει το παιδί ανάλογα με την ηλικία και το αναπτυξιακό του στάδιο. Παράλληλα, ενισχύεται η ικανότητά τους να ακούν ενεργά το παιδί, να αναγνωρίζουν το συναίσθημά του και να προσπαθούν να δουν την κατάσταση και από τη δική του οπτική γωνία.
2. Ενίσχυση του δεσμού γονέα – παιδιού
Με αυτόν τον τρόπο, ενισχύεται ο δεσμός ανάμεσα στον γονέα και το παιδί και χτίζεται μια πιο θετική, ασφαλή και υποστηρικτική σχέση. Το παιδί αισθάνεται ότι ακούγεται, ότι γίνεται κατανοητό και ότι οι γονείς του είναι διαθέσιμοι να το στηρίξουν, ακόμη και όταν δυσκολεύεται.
3. Αντιμετώπιση δυσκολιών στην καθημερινή συμπεριφορά
Πολλές φορές, μια έντονη συμπεριφορά δεν είναι απλώς «ανυπακοή» ή «αντίδραση». Μπορεί να είναι ένας τρόπος με τον οποίο το παιδί επικοινωνεί κάτι που δεν μπορεί ακόμη να εκφράσει με λόγια. Μπορεί να κρύβει άγχος, φόβο, ματαίωση, κόπωση, ανασφάλεια ή δυσκολία προσαρμογής.
Όταν ο γονέας αρχίζει να βλέπει τη συμπεριφορά ως μήνυμα και όχι μόνο ως πρόβλημα, μπορεί να ανταποκριθεί με περισσότερη κατανόηση, σταθερότητα και αποτελεσματικότητα.
4. Αυτογνωσία
Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο της συμβουλευτικής γονέων είναι η αυτογνωσία. Η ανατροφή ενός παιδιού συχνά φέρνει στην επιφάνεια εμπειρίες, βιώματα και μοτίβα που οι ίδιοι οι γονείς έχουν κουβαλήσει από τη δική τους παιδική ηλικία. Ο τρόπος με τον οποίο μεγαλώσαμε μπορεί να επηρεάσει, συνειδητά ή ασυνείδητα, τον τρόπο με τον οποίο ανταποκρινόμαστε στα παιδιά μας.
Για παράδειγμα, ένας γονέας μπορεί να δυσκολεύεται με το κλάμα του παιδιού, με την αντίδραση, με την ανάγκη για όρια ή με την αποτυχία, επειδή αυτά τα θέματα αγγίζουν προσωπικές εμπειρίες του παρελθόντος.
Η συμβουλευτική μπορεί να βοηθήσει τον γονέα να αναγνωρίσει αυτά τα μοτίβα, να κατανοήσει καλύτερα τις δικές του συναισθηματικές αντιδράσεις και να διαχωρίσει τις ανάγκες του παιδιού από τα δικά του βιώματα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο γονέας πρέπει να είναι αλάνθαστος. Αντίθετα, μέσα από τη συμβουλευτική μπορεί να αναπτύξει μεγαλύτερη επίγνωση, περισσότερη ευελιξία και έναν πιο συνειδητό τρόπο ανταπόκρισης στις ανάγκες του παιδιού του.
Συχνές ερωτήσεις:
1. Γιατί η συμβουλευτική γονέων είναι σημαντικό κομμάτι της θεραπευτικής πορείας;
Η γονεϊκότητα είναι ένας από τους πιο απαιτητικούς, αλλά και από τους πιο ουσιαστικούς και ικανοποιητικούς ρόλους που μπορεί να αναλάβει ένας άνθρωπος στη ζωή του. Από τη στιγμή που ένα παιδί μεγαλώνει, αλλάζει, εξελίσσεται και περνά μέσα από διαφορετικά αναπτυξιακά στάδια, οι γονείς καλούνται συνεχώς να προσαρμόζονται σε νέες ανάγκες, νέες συμπεριφορές και νέες προκλήσεις.
Κάποιες από αυτές τις μεταβάσεις είναι φυσιολογικές και αναμενόμενες, όμως δεν είναι πάντα εύκολο να τις διαχειριστούν οι γονείς μόνοι τους. Ένα παιδί μπορεί να δυσκολεύεται να εκφράσει τα συναισθήματά του, να αντιδρά έντονα, να παρουσιάζει άγχος, φόβους, δυσκολίες συνεργασίας ή προβλήματα στην καθημερινή του λειτουργικότητα.
Αντίστοιχα, οι γονείς μπορεί να νιώθουν ανησυχία, αβεβαιότητα, κόπωση ή ενοχές, καθώς προσπαθούν να καταλάβουν ποιος είναι ο πιο βοηθητικός τρόπος να σταθούν δίπλα στο παιδί τους.
Στόχος της συμβουλευτικής είναι οι γονείς να αποκτήσουν περισσότερη γνώση, πρακτικές δεξιότητες και κατάλληλες στρατηγικές, ώστε να ενισχύσουν την υγιή συναισθηματική, κοινωνική και ψυχολογική ανάπτυξη του παιδιού.
Μέσα από αυτή τη διαδικασία, οι γονείς μπορούν να νιώσουν μεγαλύτερη σιγουριά, να οργανώσουν καλύτερα τον τρόπο που ανταποκρίνονται στις δυσκολίες και να αποκτήσουν περισσότερη συνέπεια στην καθημερινή αλληλεπίδραση με το παιδί τους.
2. Βοηθάει η συμβουλευτική γονέων σε ένα κέντρο ειδικών θεραπειών;
Το παιδί μπορεί να συμμετέχει σε λογοθεραπεία, εργοθεραπεία, ειδική διαπαιδαγώγηση ή ψυχολογική υποστήριξη, όμως η καθημερινότητά του διαμορφώνεται κυρίως μέσα στην οικογένεια. Γι’ αυτό, η συνεργασία με τους γονείς είναι καθοριστική.
Η συμβουλευτική δημιουργεί έναν ασφαλή χώρο, όπου οι γονείς μπορούν να εκφράσουν τα συναισθήματά τους, τους φόβους, τις αγωνίες και τους προβληματισμούς που βιώνουν στην καθημερινή ανατροφή του παιδιού. Ο ρόλος του ψυχολόγου είναι να ακούσει ενεργητικά, να αναγνωρίσει τη δυσκολία που βιώνει ο γονέας και να τον βοηθήσει να κατανοήσει τι μπορεί να κρύβεται πίσω από τη συμπεριφορά του παιδιού.
Σε ένα κέντρο ειδικών θεραπειών, το παιδί αντιμετωπίζεται ολιστικά. Δεν εστιάζουμε μόνο στη δυσκολία που παρουσιάζει, αλλά το βλέπουμε συνολικά: ως παιδί με συναισθήματα, ανάγκες, δυνατότητες, σχέσεις και ένα οικογενειακό περιβάλλον που επηρεάζει άμεσα την πορεία του. Γι’ αυτό και η συμβουλευτική γονέων λειτουργεί συμπληρωματικά προς τις υπόλοιπες θεραπείες.