Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής (ΔΕΠΥ)

Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής / Υπερκινητικότητας (ΔΕΠ-Υ) είναι μια από τις συχνότερες νευροβιολογικές διαταραχές της παιδικής και εφηβικής ηλικίας. Χαρακτηρίζεται από έλλειψη προσοχής, παρορμητικότητα και υπερκινητικότητα, και εμφανίζεται σε παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας σε ποσοστό από 3% έως 6%. Τα χαρακτηριστικά αυτά δημιουργούν ποικίλα προβλήματα στο σχολικό και οικογενειακό περιβάλλον καθώς και στις διαπροσωπικές τους σχέσεις. Η ακριβής αιτιολογία της ΔΕΠΥ δεν είναι γνωστή, ωστόσο οι περισσότεροι επιστήμονες συγκλίνουν στην εμπλοκή νευρολογικών και γενετικών παραγόντων.

Ως «απροσεξία» ορίζεται η αδυναμία συγκέντρωσης και παρατεταμένης διατήρησης της προσοχής, ιδιαίτερα σε δραστηριότητες αυξημένης δυσκολίας.

Συμπτώματα απροσεξίας:

• αδυνατεί να εστιάσει και να διατήρηση την προσοχή του σε λεπτομέρειες ή κάνει λάθη απροσεξίας στο σχολείο με αποτέλεσμα να δυσκολεύεται να ολοκληρώσει τα καθήκοντα του.

• φαίνεται σαν να μην ακούει όταν του μιλούν

• δεν ακολουθεί μέχρι τέλους τις οδηγίες που του δίνονται και αδυνατεί να τελειώσει τις σχολικές του εργασίες

• αποφεύγει ή είναι απρόθυμο να αναλάβει καθήκοντα που απαιτούν σταθερή και διαρκή νοητική προσπάθεια

• συχνά χάνει τα πράγματά του

• διασπάται εύκολα η προσοχή του από εξωτερικά ερεθίσματα

• συχνά ξεχνά καθημερινές δραστηριότητες

Ως «παρορμητικότητα» ορίζεται η αδυναμία οργάνωσης και ελέγχου των αντιδράσεων σε επίπεδο λόγου, πράξεων και συναισθημάτων.

Συμπτώματα παρορμητικότητας:

• απαντά απερίσκεπτα προτού ολοκληρωθεί η ερώτηση

• δυσκολεύεται να περιμένει τη σειρά του

• συχνά διακόπτει ή ενοχλεί με την παρουσία του τους άλλους

Ως «υπερκινητικότητα» ορίζεται η αυξημένη και μη ελεγχόμενη ανάγκη για κινητική δραστηριότητα, ακόμα και σε περιστάσεις που δεν προσφέρονται για ανάλογη δραστηριότητα.

Συμπτώματα υπερκινητικότητας:

• κινεί νευρικά χέρια και πόδια ή στριφογυρνά στη θέση του

• σηκώνεται από τη θέση του στην τάξη ή σε άλλες καταστάσεις

• τρέχει εδώ κι εκεί, σκαρφαλώνει και στριφογυρνά με τρόπο που δεν ταιριάζει στις περιστάσεις

• συχνά δυσκολεύεται να παίξει ή να συμμετέχει ήσυχα σε δραστηριότητες κατά τον ελεύθερό του χρόνο

• συχνά μιλά πολύ και ακατάπαυστα

Τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ επίσης μπορεί να παρουσιάζουν:

• προβλήματα λόγου

• μαθησιακές δυσκολίες

• προβλήματα στις συναναστροφές τους με τους συνομήλικους

• δυσκολίες στις κοινωνικές τους δεξιότητες

• προβλήματα συμπεριφοράς

• χαμηλή αυτοεκτίμηση

Η έγκαιρη διάγνωση στοχεύει στην κατάλληλη παρέμβαση. Για την αντιμετώπιση της ΔΕΠΥ εφαρμόζεται εξατομικευμένο πρόγραμμα που σκοπό έχει την πολύπλευρη διαχείριση των δυσκολιών του παιδιού και του περιβάλλοντός του.